Arhiva za oblast ‘Nauka’

Cvetanje Tise – Tiski cvet

Svake polovine juna dešava se prirodni fenomen – cvetanje tise.  Najatraktivniji za praćenje je između 10. i 23. juna. i to predveče, posebno na 150. kilometru reke Tisa, kod Kanjiže.

Tiski Cvet (Palingenia Longicauda)

Fenomen je zapravo insekt koji živi u ovoj reci i zove se Tiski cvet. Nakon tri godine života u glinenom tlu, insekti izlaze iz vode, presvlače se i započinju ljubavnu igru čiji je cilj produžetak vrste. Ritualu ljubavne igre se završava do zalaska sunca. Nakon parenja, mužjak umire, a ženka ostaje u životu tek toliko dok položi jajašca u glineno korito reke, odakle će za tri godine na površinu izaći nova generacija tiskog cveta i stvoriti ponovo fenomen – cvetanje tise.
Nekada su jedinke Tiskog cveta bile rasprostranjene i po drugim većim rekama Evrope, a danas jedino stanište ovog insekta je reka Tisa.

Tiski cvet (Palingenia longicauda) je insekt koji spada u vodene cvetove (Ephemeroptera). Dugačak je 8-12 centimetara, a razmak krila dostiže 6-7 centimetara. Ova vrsta je poznata kao najveća vrsta vodenih cvetova u Evropi. Zaštićena je u Srbiji na osnovu potvrđivanja Bernske konvencije i Direktivom o zaštiti staništa. … dalje »

Praćenje migracije životinja

 

Jedan od mnogih ciljeva istraživanja migracija životinja je naravno, da se utvrdi gde se nalaze životinje, ali i razlog zašto idu “tamo”. Istraživači posmatraju migracije životinja, kao i razloge migracija npr. dostupnost hrane, promena temperature i sl. kao i  sposobnost životinja da se prilagode ovim promenama.

… dalje »

Plankton

Plankton je naziv za mikroskopski sitne biljne i životinjske organizme koji lebde u moru ili u kopnenim vodama – barama, rekama ili jezerima nošeni strujom i kretanjem vodene mase. Plankton je najvidljiviji u stajaćim vodama kao što su bare ili jezera.

Plankton – You Tube video

Životna okolina

Plankton je prisutan u gotovo svim vodama na Zemlji. Međutim, u većini morskih područja je prisutnost hranljivih materija zanemarljiva, pa otuda je i količina planktona u njima vrlo mala i stoga se smatraju ekološkim pustinjama. Ako u stajaćim vodama ili rekama dođe do preterane količine hranjivih materija, može se dogoditi da to dovede do suprotnog rezultata, naime, da fosfati, kao ograničavajući faktor prehrane planktona postane dominantan (kao otpadni produkt veštačkog đubriva poljoprivrednih površina dospeva oborinskom vodom u slatkovodne resurse na kopnu), i dovede do svoje suprotnosti i “zaguši” prirodnu cirkulaciju između planktona, vode i fosfata pa otuda i svi živi organizmi u vodi (i plankton) izgube neophodan kiseonik i uguše se. Slatkovodni plankton naziva se limnoplankton, a morski haliplankton.

… dalje »

Atmosfera

Zemljina atmosfera je sloj gasova koji okružuju planetu Zemlju i koji zadržava Zemljina gravitacija. Sadrži oko četiri petine azota i jednu petinu kiseonika, dok su količine ostalih gasova neznatne ili u tragovima. Atmosfera štiti život na Zemlji apsorbirajući ultraljubičasto sunčevo zračenje i smanjujući temperaturne ekstreme između dana i noći.

Atmosfera se ne završava naglo. Ona postepeno postaje ređa i posepeno nestaje u svemiru. Ne postoji konačna granica između atmosfere i spoljašnjeg svemira. Tri četvrtine mase atmosfere nalazi se unutar 11 km od površine planete. Osoba koja putuje iznad visine od 80 km naziva se astronautom. Visina od 120 km označava granicu gde atmosferski uticaji postaju vidljivi tokom ulaska svemirske letelice u atmosferu. Takođe se često kao granica atmosfere i svemira uzima Karmanova crta na udaljenosti od 100 km od površine Zemlje.

… dalje »

Radioaktivnost

Radioaktivnost je spontani proces u kojem se atomsko jezgro, emitujući jednu ili više čestica ili kvanata elektromagnetnog zračenja, preobražava u drugo jezgro. Prvobitno nije bila poznata priroda zračenja nego se zbirno govorilo o radijaciji pa je ova pojava “raspada” jezgra nazvana radioaktivnost, a jezgra koja emituju čestice ili zračenje radioaktivna jezgra ili, ispravnije radioaktivni izotopi. Raspadom početnog jezgra, koje se naziva i jezgro roditelj, nastaje novo jezgro, potomak, koje može da ima redni broj Z i/ili maseni broj A različit od jezgra roditelja. Radioaktivni raspad karakteriše se vrstom i energijom emitovane radijacije i vremenom poluraspada. U prirodi se javljaju alfa-raspad, beta-raspad, gama-raspad i spontana fisija. Pri alfa-raspadu radioaktivna jezgra emituju jezgra helijumovih atoma 4He++. Kod beta-raspada, iz jezgra se emituju elektron i antineutrino, a kod gama-raspada jezgro zrači elektromagnetne talase (fotone) velike energije. U laboratoriji mogu da se dobiju i jezgra koja se raspadaju na brojne načine, na primer, emitujući pozitrone i neutrina (beta+-raspad) ili kod kojih dolazi do K-zahvata.

… dalje »

Poziv na saradnju
Eco Media Center - ekološki veb portal Vas poziva da pošaljite Vašu eko fotografiju, tekst i/ili video zapis na: www.ecomediacenter.com